VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ
-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 11/5/2021)

***

Tin vắn:
- Tổng giám đốc WTO thảo luận với các thành viên về tiếp cận vắc-xin phòng Covid-19.
- USTR công bố các nguyên tắc minh bạch mới.
- Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Việt Nam tiếp tục đứng thứ 2 trên thế giới về xuất khẩu gạo.
- OECD: triển vọng tăng trưởng và chính sách mở cửa giúp thu hút FDI vào Trung Quốc.
- EU sẵn sàng thảo luận việc xóa bỏ bản quyền vắc xin.
- Nợ công của Nhật Bản trong năm tài chính 2020 lên mức kỷ lục 1.216,46 nghìn tỷ Yên.
- Tăng trưởng kinh tế Indonesia Quý I/2021 vẫn ở mức âm 0,74% so với cùng kỳ năm
2020.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu:
Kinh tế Mỹ đang phục hồi theo mô hình chữ K.

A. KINH TẾ THẾ GIỚI
● Phát biểu khai mạc Hội đồng WTO ngày 5/5, Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo
Iweala nhấn mạnh, WTO cần cấp bách xử lý vấn đề tiếp cận công bằng vắc-xin và
phương pháp điều trị ứng phó với COVID-19 do đây vừa là vấn đề đạo đức, vừa là
vấn đề kinh tế của thời đại; khuyến nghị các thành viên WTO cần phải hành động
trên 4 mặt trận: (i) Chia sẻ vắc-xin thông qua cơ chế COVAX hoặc các cơ chế khác;
(ii) Giảm các thủ tục xuất khẩu và hải quan có thể tác động đến chuỗi cung ứng các
sản phẩm ứng phó COVID-19; (iii) Hỗ trợ các nhà sản xuất tăng cường sản xuất
lượng vắc xin đủ cho thế giới; (iv) Các quốc gia đang được phát triển vắc-xin nên
xem xét cách tăng cường nguồn cung và nhanh chóng đưa ra Văn bản đề xuất miễn
trừ TRIPS cho các Thành viên thương lượng để tìm ra một hướng đi thực tế nhằm
xử lý vấn đề tiếp cận vắc xin. (PĐVN tại Geneva, 6/5)
● Trong khuôn khổ Hội nghị Bàn tròn cấp cao về những thách thức của WTO đối với
đầu tư và phát triển cho các nền kinh tế thuộc khu vực Mỹ Latinh và Caribe, Thư ký

2
điều hành Ủy ban kinh tế Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC) Alicia Barcena đưa ra một
số đề xuất: (i) Tăng cường hợp tác đa phương, đặc biệt là trong thương mại và đầu
tư; (ii) Xây dựng các quy tắc đa phương mới, ưu tiên tới mục tiêu phát triển bền
vững; (iii) Xây dựng mô hình quản trị mới đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
với trọng tâm là vai trò hợp tác giữa các nhà đầu tư với các chính phủ sở tại để đạt
các kết quả cùng có lợi; (iv) Thực hiện hiệu quả chính sách phục hồi kinh tế theo
hướng chuyển đổi xanh, toàn diện và bao trùm; và (v) Xóa bỏ tư duy coi nguồn tài
chính hỗ trợ phát triển là “sự áp đặt từ bên ngoài”. Bà Alicia cho rằng, để đạt được
những bước đi này, việc đầu tiên là chính phủ các nước trong khu vực cần phải hợp
tác chặt chẽ, đẩy nhanh quá trình phân phối, sản xuất và tiêm chủng vắc-xin ngừa
Covid-19; chia sẻ thông tin về tình hình dịch bệnh và những kết quả nghiên cứu
khoa học liên quan. Theo báo cáo, năm 2020 khu vực Mỹ La-tinh và Caribe mắc nợ
nhiều nhất trong số các nước đang phát triển, khiến khả năng phục hồi kinh tế của
các quốc gia trong khu vực gặp trở ngại lớn. (ĐSQVN tại Cuba, CEPAL, 7/5).
● Theo Ngân hàng ADB, than đá và các nhiên liệu hóa thạch khác đóng vai trò quan
trọng trong việc đảm bảo tiếp cận năng lượng phục vụ phát triển kinh tế của khu
vực châu Á - Thái Bình Dương, nhưng chưa giải quyết được thách thức về tiếp cận
năng lượng, đồng thời, việc sử dụng than đá và nhiên liệu hóa thạch còn gây hại cho
môi trường và đẩy nhanh quá trình biến đổi khí hậu. Do đó, ADB dự kiến sẽ dừng
tài trợ cho tất cả các hoạt động thăm dò, khai thác than đá, dầu mỏ và khí đốt tự
nhiên. Dự kiến, dự thảo chính sách năng lượng cuối cùng sẽ được trình lên Ban
giám đốc của ADB vào tháng 10 tới (ADB, 6/5).
1. Mỹ
● Ngày 7/5, Trưởng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Katherine Tai công bố các
nguyên tắc minh bạch mới nhằm thực hiện cam kết của Chính quyền Biden trong
chính sách “thúc đẩy lợi ích của tất cả người dân Mỹ”. USTR sẽ sử dụng các hình
thức kết nối như điều trần trực tuyến, cập nhật liên tục thông tin trên hệ thống trang
chủ của mình; định kỳ xem xét và điều chỉnh các nguyên tắc và thực thi và khuyến
khích sự tham gia của nhiều cơ quan liên quan vào quá trình hoạch định và thực
hiện chính sách thương mại. Bà Tai cũng chỉ định Trưởng cố vấn pháp lý Greta
Peisch làm Trưởng nhóm phụ trách minh bạch (CTO), chức vụ được quy định tại
Đạo luật có sự ủng hộ lưỡng đảng về Các ưu tiên thương mại và trách nhiệm giải
trình năm 2015. (ĐSQVN tại Mỹ, Inside Trade 9/5)
● Chính quyền Biden có khả năng duy trì áp lực với Trung Quốc thông qua việc tiếp
tục giới hạn các khoản đầu tư của Mỹ vào Trung Quốc, vốn được áp đặt từ thời cựu
Tổng thống Donald Trump. Các quan chức trong Chính quyền được cho là vẫn
đang thảo luận sơ bộ về các lệnh cấm đầu tư với các công ty có liên hệ với quân đội
Trung Quốc, trong đó có 3 tập đoàn viễn thông lớn nhất của Trung Quốc. Chính

quyền Biden nhiều khả năng sẽ nhận được sự ủng hộ rộng rãi của Quốc hội trong
việc theo đuổi lập trường cứng rắn với Trung Quốc. Bộ trưởng Tài chính Janet
Yellen trong nhiều phát biểu đã tái khẳng định lập trường tiếp tục cứng rắn với
Trung Quốc có từ thời chính quyền cựu Tổng thống Trump. Tuy nhiên, các lệnh
giới hạn đầu tư này đang vấp phải phản ứng mạnh từ giới tài chính phố Wall.
(ĐSQVN tại Mỹ, Bloomberg, 6/5)
● Ngày 6/5, Bộ Lao động Mỹ thông báo số lượng đăng ký trợ cấp thất nghiệp tuần
cuối tháng 4 là 498.000, lần đầu xuống dưới mức 500.000 kể từ đầu đại dịch Covid-
19, thấp hơn nhiều so với dự đoán của Dow Jones là 527.000. Việc các hạn chế
đang tiếp tục được dỡ bỏ đã khiến số lượng đăng ký trợ cấp thất nghiệp trong các
tuần gần đây giảm xuống. Tuy nhiên, thị trường việc làm vẫn cần thêm một khoảng
thời gian dài để có thể phục hồi hoàn toàn. (ĐSQVN tại Mỹ, CNBC, 6/5)
2. Trung Quốc
● Theo nhận định của chuyên gia về kinh tế Trung Quốc của Tổ chức Hợp tác và Phát
triển Kinh tế (OECD), triển vọng tăng trưởng đầy hứa hẹn và chính sách mở cửa
hơn nữa của Trung Quốc là những nhân tố chính thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI) vào nước này. Dòng vốn FDI đổ vào Trung Quốc trong năm 2020 đã tăng
14%, đưa nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trở thành điểm đến FDI hàng đầu thế giới.
Trong khi đó, theo số liệu của OECD, cùng năm, FDI toàn cầu giảm 38% xuống
846 tỷ USD, mức thấp nhất kể từ năm 2005. Cũng theo OECD, Trung Quốc đã vượt
Mỹ trở thành quốc gia nhận FDI lớn nhất thế giới trong năm 2020 khi hai nền kinh
tế này nhận được lượng FDI lần lượt là 212 tỷ USD và 177 tỷ USD. (Tân Hoa Xã,
3/5)
● Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho biết chỉ số giá sản suất của (PPI) đã
tăng 6,8% so với một năm trước đó vào tháng 4, đạt mức cao nhất kể từ tháng
10/2017. Chỉ số này cao hơn nhiều so với dự đoán tăng 6,5% được đưa ra trong
cuộc khảo sát của hãng tin Reuters và mức tăng 4,4% trong tháng 3. Chỉ số giá tiêu
dùng (CPI) đã tăng 0,9% so với một năm trước đó, so với mức tăng 1,0% được đưa
ra bởi cuộc thăm dò của Reuters và mức tăng 0,4% vào tháng Ba. Các nhà chức
trách Trung Quốc đã nhiều lần cho biết họ sẽ tránh những thay đổi chính sách đột
ngột có thể làm chệch hướng sự phục hồi, nhưng đang dần bình thường hóa chính
sách và đặc biệt hạn chế hoạt động đầu cơ bất động sản. Dong Lijuan, chuyên gia
thống kê cấp cao của NBS cho biết trong một tuyên bố đi kèm với công bố dữ liệu,
giá sản xuất tăng mạnh bao gồm tăng 85,8% trong lĩnh vực khai thác dầu và khí đốt
tự nhiên so với một năm trước. (Reuters, 11/5)
● Trung Quốc đã mở rộng hoạt động thương mại mạnh mẽ trong tháng 4, với xuất
khẩu tăng vọt và tăng trưởng nhập khẩu đạt mức cao nhất trong một thập kỷ. Các
nhà phân tích cho rằng sự phục hồi kinh tế nhanh chóng của Hoa Kỳ và việc sản

4
xuất nhà máy ở các quốc gia khác bị đình trệ do Covid đã thúc đẩy nhu cầu đối với
hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc. Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết xuất
khẩu tính theo đô la đã tăng 32,3% so với một năm trước đó lên 263,92 tỷ đô la, cao
hơn dự báo của các nhà phân tích là 24,1% và mức tăng trưởng 30,6% được báo cáo
vào tháng Ba. Zhiwei Zhang, nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management,
cho biết: “Tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc một lần nữa gây bất ngờ về chiều
ngược lại, cho biết thêm rằng hai yếu tố - nền kinh tế Mỹ đang bùng nổ và cuộc
khủng hoảng COVID-19 ở Ấn Độ, khiến một số đơn hàng chuyển sang Trung Quốc
- có thể góp phần vào để tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ”. (Reuters, 7/5)
3. Châu Âu
● Sau thông báo của Hoa Kỳ về việc ủng hộ một đề xuất quốc tế tạm thời bãi bỏ các
bằng sáng chế vắc xin phòng Covid-19, ngày 05/5, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu
Ursula von der Leyen cho biết đã “sẵn sàng thảo luận” về việc bãi bỏ bằng sáng chế
vắc xin Covid-19 đồng thời nhấn mạnh các rào cản xuất khẩu và sự gián đoạn trong
chuỗi cung ứng nên được ưu tiên cao nhất. Mục đích của việc xóa bỏ tạm thời là để
cố gắng tăng nguồn cung cấp vắc xin trên toàn cầu. Theo số liệu của WHO, chỉ
0,2% trong số 700 triệu liều vắc xin sử dụng trong tháng 4 đến tay người dân ở các
nước thu nhập thấp. Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải sự phản đối của đại diện ngành
dược phẩm vì cho rằng, chính những nút thắt trong sản xuất, chứ không phải các
quy định về sở hữu trí tuệ, mới là trở ngại lớn nhất đối với sản xuất vắc xin.
(ĐSQVN tại Thụy Điển, Financial Times, 6/5).
● Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) cho biết đã giảm lưu trữ Euro, USD và bảng
Anh trong kho dự trữ ngoại hối của nước này để chuyển sang vàng và đồng NDT
trong năm 2020. Cụ thể, tỷ lệ Euro trong dự trữ ngoại hối của Nga trong năm 2020
đã giảm 1,6% xuống còn 29,2% kể từ ngày 1/1; tỷ lệ USD giảm 3,3% xuống còn
21,2%; tỷ lệ bảng Anh giảm nhẹ 0,2% xuống còn 6,3%; Ngược lại, theo kênh
truyền hình RT, lượng vàng dự trữ của nước này đã tăng lên 23,3% từ mức 19,5%
một năm trước đó, tỷ lệ dự trữ NDT tăng lên 12,8%, tỷ lệ của các ngoại tệ khác
cũng tăng 0,8% lên 7,2%. Nga đã và đang đa dạng hóa dự trữ quốc gia, kể từ khi
Washington bắt đầu áp đặt các biện pháp trừng phạt vào năm 2014, nhằm cắt giảm
sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ của nền kinh tế nước này (RT, 06/5).
4. Nhật Bản và Hàn Quốc
● Nhật Bản: (i) Theo Bộ Tài chính ngày 10/5, nợ công của Nhật Bản đã tăng 101,92
nghìn tỷ Yên (940 tỷ USD) trong năm tài chính 2020 lên mức kỷ lục 1.216,46 nghìn
tỷ Yên, cho thấy mức tăng hàng năm lớn nhất do tác động của các biện pháp tài
chính đối với đại dịch. Đánh dấu mức cao kỷ lục trong năm thứ 5 liên tiếp, tính đến
ngày 31/3, nợ bình quân đầu người ở mức 9,70 triệu yên. Chỉ số nợ tăng vọt đẩy
nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, vốn vẫn là nền kinh tế tồi tệ nhất trong số các nền

5
kinh tế lớn với quy mô nợ gấp đôi tổng sản phẩm quốc nội, xa hơn khỏi mục tiêu
khôi phục sức khỏe tài khóa. Mức tăng nợ hàng năm kỷ lục trước đó là 78,40 nghìn
tỷ yên trong năm tài chính 2004 (Japan Times, 11/5); (ii) GDP thực tế của Nhật Bản
dự kiến đạt suy thoái âm 5,1% hàng năm trong quý 1/2021, mức giảm đầu tiên
trong ba quý, theo ước tính trung bình của 12 tổ chức tư vấn. Trong quý cuối cùng
của năm tài chính 2020, tiêu dùng cá nhân suy yếu sau khi chính phủ ban bố tình
trạng khẩn cấp tại Tokyo và một số tỉnh khác vào tháng 1/2021. Kinh tế Nhật Bản
dự kiến ​​sẽ tiếp tục đi xuống trong quý 2 năm nay sau khi chính phủ ban bố tình
trạng khẩn cấp thứ ba, có hiệu lực từ ngày 25/4 (Jiji, 03/5).
● Hàn Quốc: (i) Ngày 7/5, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc cho biết nước này sẽ áp
dụng các biện pháp tài chính mở rộng trong năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống
Moon Jae In nhằm hỗ trợ nền kinh tế phục hồi vững chắc và chuẩn bị cho thời kỳ
hậu đại dịch. Mục tiêu của kế hoạch này nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc
ở mức trung bình cao khoảng 3% trong năm nay, hỗ trợ hồi phục nhu cầu nội địa và
tạo công ăn việc làm. Quỹ tiền tệ quốc tế IMF dự đoán nền kinh tế Hàn Quốc sẽ
tăng trưởng 3,6% trong năm nay (Yonhap, 7/5); (ii) Theo số liệu hải quan ngày
11/5, xuất khẩu của Hàn Quốc trong 10 ngày đầu tháng 5 tăng đột biến 81,2% so
với cùng kỳ năm trước với kim ngạch xuất khẩu chip điện tử, ô tô và sản phẩm dầu
khí tiếp tục tăng mạnh nhờ sự hồi phục nhu cầu của thế giới. Chỉ trong 10 ngày đầu
tháng 5, kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc đã đạt 12,5 tỷ USD, trong khi đó, kim
ngạch nhập khẩu đạt 14,6 tỷ USD, tăng 51,5% so với cùng kỳ năm trước (Yonhap,
11/5).
5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi
● Thái Lan đang lên kế hoạch chi hàng tỷ USD để hỗ trợ những người dân chịu ảnh
hưởng do dịch COVID-19, đồng thởi thúc đẩy đà phục hồi của nền kinh tế. Theo
Phó Thủ tướng Thái Lan, nước này đã thông qua một gói biện pháp hỗ trợ với trị
giá 178,5 tỷ baht (khoảng 5,7 tỷ USD), trong đó có việc mở rộng chiến dịch đồng
chi trả. Dự kiến, chính phủ sẽ khởi động giai đoạn ba của chiến dịch đồng chi trả, để
hỗ trợ khoảng 31 triệu người trong giai đoạn từ tháng 7-12/2020. Chiến dịch cho
phép các cá nhân đã đăng ký mua hàng hóa hoặc dịch vụ chỉ cần trả một nửa giá
mua và chính phủ sẽ trợ cấp nửa còn lại, với số tiền tối đa là 3.000 baht trong giai
đoạn ba. Ngoài ra, Chính phủ Thái Lan cũng thông qua các khoản tài trợ cho các
chiến dịch như “We Win” và "We Love Each Other" với mỗi người đăng ký tham
gia có thể nhận được 2.000 baht trước cuối tháng Sáu. (TTXVN 6/5).
● Theo Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO), kinh tế
Campuchia sẽ tăng trưởng tích cực trở lại trong năm 2021 sau khi rơi vào suy thoái
trong năm 2020. Theo chuyên gia Seung Hyun Hong của AMRO nhận định bất
chấp tình trạng gián đoạn trong hoạt động kinh tế nội địa do chính sách đóng cửa

6
gần đây, kinh tế Campuchia dự kiến sẽ tăng trưởng 4% trong năm 2021, nhờ đà
phục hồi mạnh mẽ của lĩnh vực sản xuất và gói kích thích tài khóa. Theo chuyên gia
Seung Hyun Hong, sự gia tăng các ca mắc COVID-19 thời gian gần đây cho thấy
chính phủ cần có biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn đại dịch và đẩy nhanh việc triển
khai chương trình tiêm chủng. Năm 2020, kinh tế Campuchia được ước tính giảm
3% khi những biện pháp ngăn chặn sự lây lan của dịch COVID-19 tại Campuchia,
các đối tác thương mại lớn cũng như các thị trường du lịch làm suy yếu các động
lực tăng trưởng chính của nước này. (TTXVN 6/5).
● Ngày 5/5, Cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS) cho biết, tăng trưởng
kinh tế của nước này trong Quý I/2021 vẫn ở mức âm 0,74% so với cùng kỳ năm
2020. Theo người đứng đầu BPS Suhariyanto, mặc dù tăng trưởng vẫn đang ở mức
âm nhưng chiều hướng của nền kinh tế Indonesia trong thời kỳ đại dịch đang có dấu
hiệu được cải thiện so với quý II/2020, khi tăng trưởng kinh tế ở mức âm 5,32%,
quý III/2020 là âm 3,49% và quý IV/2020 âm 2,19%. Theo số liệu của BPS,
64,56% GDP của Indonesia do các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, thương mại,
xây dựng và khai khoáng đóng góp. Điều này cho thấy các lĩnh vực này đã chuyển
động hiệu quả hơn so với thời gian trước. Ngoài ra, cán cân thương mại của
Indonesia đã thặng dư trong quý I/2021 với xuất khẩu tăng 6,74% và nhập khẩu
tăng 5,27%. Cũng theo ông Suhariyanto, tăng trưởng kinh tế của Indonesia trong
các quý II, III và IV/2021 được dự báo sẽ nằm trong vùng dương, trong đó, tăng
trưởng trong quý II/2021 sẽ khả quan và đưa Indonesia thoát khỏi bờ vực suy thoái.
(TTXVN 5/5)
● Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) ngày 5/5 đã công bố một gói thanh khoản trị giá
500 tỷ rupee (6,8 tỷ USD) để hỗ trợ các nhà sản xuất vaccine, cung cấp thiết bị y tế,
bệnh viện và bệnh nhân trong cuộc chiến chống dịch COVID-19, đồng thời tiến
hành đợt tái cơ cấu mới cho người vay cá nhân và doanh nghiệp nhỏ. Theo kế
hoạch trên, các ngân hàng có thể cung cấp hỗ trợ cho vay mới cho nhiều thực thể
như nhà sản xuất vaccine, bệnh viện, phòng thí nghiệm bệnh lý, nhà sản xuất và nhà
cung cấp oxy và máy thở. Bên cạnh đó, những người vay cá nhân và doanh nghiệp
nhỏ với dư nợ đến 250 triệu rupee (3,4 triệu USD) và những người không sử dụng
biện pháp hoãn nợ hoặc tái cơ cấu nợ vào năm ngoái, có thể đề nghị cơ cấu lại các
khoản vay của họ trong tối đa 2 năm và các ngân hàng sẽ phải thực hiện tái cơ cấu
nợ trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu. Ông Shaktikanta Das cũng
cho biết thêm tính đến ngày 30/3/2021, dữ trữ ngoại hối của Ấn Độ ở mức 588 tỷ
USD, mang lại cho New Delhi sự tự tin để đối phó với những tác động toàn cầu.
(TTXVN 5/5)
B. KINH TẾ VIỆT NAM

7
● Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 4 tháng đầu năm 2021, tổng kim
ngạch xuất nhập khẩu hàng nông lâm thủy sản ước đạt 32,07 tỷ USD, trong đó xuất
khẩu đạt khoảng 17,15 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó,
xuất khẩu nhóm nông sản chính ước đạt 5,9 tỷ USD, tăng 9,0%; lâm sản chính đạt
5,33 tỷ USD, tăng 50,9%; thủy sản ước đạt 2,39 tỷ USD, tăng 6,1%; chăn nuôi ước
đạt 125 triệu USD, tăng 37,4%. Trong 4 tháng đầu năm, nhiều sản phẩm, nhóm sản
phẩm có giá trị xuất khẩu tăng nổi bật gồm cao su tăng hơn 100%; sắn và sản phẩm
từ sắn tăng gần 24%; sản phẩm chăn nuôi tăng hơn 37%; sản phẩm gỗ tăng hơn
71%; mây, tre, cói thảm tăng gần 66%... Về thị trường xuất khẩu, theo ước tính giá
trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 4 tháng đầu năm 2021 của Việt Nam tới các thị
trường thuộc khu vực châu Á chiếm 46,9% thị phần, châu Mỹ chiếm 27,6%, châu
Âu 10,0%, châu Đại Dương 1,4% và châu Phi 1,4% (Báo Chính phủ, 5/5).
● Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa đưa ra dự báo Việt Nam sẽ tiếp tục đứng thứ hai
về xuất khẩu gạo trong năm 2021. Theo đó, nhu cầu tiêu thụ và dự trữ lương thực
trên thế giới năm 2021 vẫn ở mức cao. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Ấn Độ tiếp tục
là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới với sản lượng dự kiến là 15,5 triệu tấn, Việt
Nam duy trì giữ vị trí thứ hai với 6,4 triệu tấn, đứng thứ ba là Thái Lan. Số liệu của
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), 4 tháng đầu năm, xuất khẩu gạo đã đạt
được những kết quả tích cực dù lượng có giảm nhưng giá xuất khẩu lại tăng cao,
với khối lượng đạt 1,89 triệu tấn, trị giá 1,01 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng nhưng
tăng 1,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020 (Báo Đầu tư, 11/5).
● Theo báo cáo Quý I mới được Nextrans - Quỹ đầu tư mạo hiểm đến từ Hàn Quốc
công bố, trong 3 tháng đầu năm 2021 ghi nhận có 16 thương vụ đầu tư vào các
start-up Việt Nam. Tổng giá trị nhận đầu tư trong 3 tháng qua của startup Việt đã
tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt khoảng 150 triệu USD, tăng 50% so với
mức 100 triệu USD trong quý 1/2020. Xét theo lĩnh vực, mảng công nghệ tài chính
(fintech) được các nhà đầu tư quan tâm nhiều nhất, chiếm tới 4 thương vụ, tiếp theo
là giáo dục, logistics, chăm sóc sức khỏe, bất động sản (VnEconomy, 7/5).

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU
Kinh tế Mỹ đang phục hồi theo mô hình chữ K (ĐSQVN tại Mỹ, CNBC, 4/5)
Theo CNBC, nền kinh tế Mỹ đang trên đà phục hồi song đang đi theo mô hình chữ K, có
nghĩa là sự bất bình đẳng đang còn tồn tại giữa các nhóm người lao động. Mùa hè tới, hoạt
động kinh tế của Mỹ dự kiến sẽ trở lại mức trước đại dịch nếu chính quyền tăng cường
tiêm vắc-xin và thúc đẩy các gói hỗ trợ; thị trường việc làm theo đó cũng sẽ được cải thiện.
Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu khả quan đối với nhóm lao động có mức lương
thấp.

8
Cụ thể, theo dự án hợp tác giữa Đại học Harvard và Brown, gọi là Opportunity Insights,
hiện số lượng việc làm trong nhóm thu nhập thấp (ít hơn 27.000 USD/năm) vẫn đang ở
mức thấp hơn 30% so với thời điểm trước đại dịch, trong khi số lượng việc làm trong
nhóm lao động thu nhập cao (hơn 60.000 USD/năm) đã quay trở về mức trước đại dịch.
Theo số liệu của Cục Thống kê Lao động, Bộ Lao động Mỹ, hiện có hơn 3 triệu việc làm
trong lĩnh vực nhà hàng và khách sạn vẫn chưa được phục hồi, chiếm khoảng 1/3 trong
tổng số 8,4 triệu việc làm đã bị mất từ khi đại dịch diễn ra. Điều này cũng cho thấy nhóm
lao động có mức lương thấp dễ bị tổn thương trong nền kinh tế Mỹ. Chủ tịch FED Jerome
Powell trong buổi điều trần vào tháng 03/2021 tỏ vui mừng trước các tín hiệu phục hồi của
nền kinh tế Mỹ, song cũng khẳng định việc cần tiếp tục quan tâm tới hàng triệu lao động
vẫn đang chịu tác động từ đại dịch, trong đó có nhóm lao động lương thấp trong lĩnh vực
dịch vụ, nhóm lao động gốc Phi, Tây Ban Nha và các nhóm thiểu số khác.
Đánh giá về mô hình phục hồi chữ K, CNBC cho rằng một số loại hình tài sản nhất định,
trong đó chủ yếu là thị trường chứng khoán và bất động sản, có khả năng phục hồi tốt.
CNBC cho rằng các lợi ích tài chính đang dồn vào nhóm người da trắng, giàu có và học
vấn từ đại học trở lên. Một số nhà kinh tế cho rằng nhóm lao động này cũng đã nhanh
chóng có lại được việc làm bị mất và tích trữ được nhiều tiền hơn do ít nhu cầu chi tiêu
trong bối cảnh đại dịch bùng phát. Chính sự khác biệt giữa những người sớm quay lại giai
đoạn trước đại dịch và một nhóm lao động vẫn đang ở phần đáy khiến nhiều nhà kinh tế
nhận định kinh tế Mỹ đang đi theo mô hình phục hồi chữ K. Nhà kinh tế chuyên ngành lao
động tại Đại học Minnesota, phó Giáo sư Aaron Sojourner cho biết đa số người dân Mỹ
không sở hữu tài sản trong thị trường chứng khoán hay bất động sản; giá trị đang gia tăng
từ những thị trường này chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ và mô hình phục hồi chữ K đang
phơi bày sự thật bất bình đẳng này.
Một số ý kiến cũng cho rằng dù quá trình phục hồi không cân bằng, song cơ bản tất cả các
nhóm trong nền kinh tế đang được cải thiện, chỉ là với tốc độ khác nhau. Bản thân các số
liệu thống kê cũng sẽ có những khác biệt nếu đánh giá trong tổng thể. Stan Veuger, nhà
kinh tế học tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), tỏ tự tin rằng việc Chính quyền Mỹ chủ
trương mở rộng quy mô các chương trình bảo hiểm thất nghiệp và các biện pháp tương tự
sẽ giúp bù đắp vào các tổn hại mà nhóm lao động thu nhập thấp phải gánh chịu. Nhìn
chung các ý kiến đều cho rằng triển vọng phục hồi kinh tế thời gian tới vẫn còn phụ thuộc
nhiều vào mức độ rộng khắp của việc tiêm chủng cũng như viễn cảnh đánh bại đại dịch
COVID-19, điều hiện rất khó có thể dự đoán./.

  ​​  ​​​​​​​​​​​​​   ​​​